English
Mấy năm trước, tôi nhận in mô hình tỉ lệ 1:50 cho nhóm sinh viên kiến trúc: một ngôi nhà tường cong lượn sóng, cửa tròn, không có góc vuông nào. Một bạn hỏi: “Ngoài đời có máy nào in được cái này không anh?”. Khi đó tôi chỉ trả lời được là “có, nhưng còn thử nghiệm”. Đến tháng 10/2026, câu trả lời đã khác. Máy in nhà đang được sản xuất để bán cho nhà thầu, và tường in đã có mặt trong cả trung tâm thương mại lẫn doanh trại quân đội.
ICON: từ tự in nhà đến bán máy cho nhà thầu
Theo 3D Printing Industry (14/10/2026), công ty công nghệ xây dựng ICON của Mỹ vừa gọi được 200 triệu USD trong vòng Series D, do Baillie Gifford và các quỹ thuộc BlackRock đồng dẫn dắt. ICON đã dựng hơn 270 ngôi nhà và công trình tại năm bang của Mỹ và hai quốc gia.
Điểm đáng chú ý là cách dùng tiền. ICON sẽ sản xuất Titan, hệ thống robot in được nhà nhiều tầng, tại nhà máy ở Austin (Texas) để giao cho nhà thầu bên ngoài tự vận hành. Nói cách khác, hãng chuyển từ “tự in công trình của mình” sang “cung cấp máy”, giống hướng COBOD (Đan Mạch) đã đi từ trước.
Theo ICON, Titan giúp rút ngắn khoảng sáu tuần khi xây một căn nhà trung bình, với chi phí thấp hơn 40% mức bình quân của Mỹ. Cần lưu ý con số này dựa trên mô hình chi phí nội bộ của hãng. Vật liệu FormCrete được công bố cho tường chịu gió trên 175 dặm/giờ, so với 40 dặm/giờ của nhà khung gỗ, và chịu lửa hơn hai giờ thay vì nửa giờ.
Động lực phía sau là lao động: ICON dẫn số liệu cho thấy chỉ 10% công nhân xây dựng Mỹ dưới 25 tuổi, còn 41% lực lượng hiện tại dự kiến nghỉ hưu trước năm 2031. Tháng 1/2026, hãng khởi công 10 dãy doanh trại tại Fort Bliss, được mô tả là cụm công trình in 3D đầu tiên đáp ứng bộ tiêu chí cơ sở hạ tầng thống nhất của Lầu Năm Góc.
Drone views: Italdron
Project / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 2.5
Ba máy in cùng dựng tường cho một trung tâm thương mại
Cũng theo 3D Printing Industry (14/10/2026), hãng AMTG (Florida) cho biết một khách hàng đã dùng ba máy in giàn G2 để in hệ tường cho trung tâm thương mại Mella. Các đoạn tường dài, ô cửa và chỗ chuyển tiếp kiến trúc được tạo hình ngay khi in. Chia việc cho nhiều máy trên mặt bằng thay vì trông vào một máy là cách tăng năng suất rất thực tế.
Tôi đánh giá cao sự thẳng thắn của bản tin. AMTG chưa công bố cách đồng bộ ba máy. Hãng cũng nói rõ phần việc của mình chỉ gồm cung cấp máy, đào tạo và chứng nhận vận hành; thiết kế kết cấu, vật liệu và thi công do kỹ sư của chủ đầu tư chịu trách nhiệm. Máy in là công cụ, trách nhiệm kỹ thuật công trình không thể “khoán” cho hãng máy.
Bản tin nhắc thêm hai dự án tham chiếu: tập đoàn Matthäi (Đức) in tường tòa văn phòng hai tầng trong khoảng 105 giờ bằng máy COBOD BOD2, còn móng, sàn và mái làm theo cách truyền thống; dự án ViliaSprint² (Pháp) in tường và kết cấu chịu lực tòa nhà ba tầng, 12 căn hộ trong 34 ngày, so với dự tính ban đầu 50 ngày.
Gạch đất in 3D tự điều hòa nhiệt
Một hướng nhỏ hơn nhưng rất hợp khí hậu nóng là dự án BUSTAN của Technion và Viện Khoa học Weizmann (Israel), được 3D Printing Industry giới thiệu ngày 12/10. Cánh tay robot in 178 viên gạch từ đất địa phương trộn sợi thực vật và chất kết dính khoáng, rồi ghép thủ công thành gian nhà bao quanh một cây ô liu.
Mỗi viên gạch có hình dạng riêng cho một nhiệm vụ: che nắng, tích nhiệt, thông gió, giữ ẩm hoặc làm chỗ trú cho côn trùng, chim. Tường đất dày hấp thụ nhiệt ban ngày, nhả ra ban đêm; khe hở phía trên tạo hiệu ứng ống khói giúp không khí lưu thông. Ý tưởng “mỗi viên gạch một chức năng” rất đáng thử cho vách che nắng hay mảng trang trí mặt tiền ở Việt Nam, những hạng mục không chịu lực chính.
Ở Việt Nam: nhu cầu nhà ở lớn, chuẩn kỹ thuật còn phải chờ
Tôi chưa thấy báo chí trong nước đưa tin về công trình nhà ở in 3D bê tông nào ở Việt Nam được đưa vào khai thác thương mại. Nhưng nhu cầu thì rất lớn. Theo VnExpress (5/2/2026), đề án ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021–2030 có thể về đích sớm hai năm. Lũy kế đến hết tháng 12/2025 có 698 dự án với hơn 657.000 căn: gần 170.000 căn đã xong, hơn 134.000 căn đang thi công, trên 354.000 căn đã được chấp thuận chủ trương. Bộ Xây dựng cũng yêu cầu nâng cao chất lượng, tránh hình thành khu nhà ở xã hội kém chất lượng.
Khi khối lượng lớn và áp lực tiến độ cao, công nghệ giúp rút ngắn thời gian dựng tường, giảm phụ thuộc lao động thủ công sẽ được cân nhắc. Nhưng từ các dự án nước ngoài, tôi thấy có ba điều kiện cần có trước:
- Tiêu chuẩn và nghiệm thu: ICON phải chứng minh công trình đạt tiêu chí của Lầu Năm Góc. Việt Nam cần quy chuẩn riêng cho kết cấu bê tông in, từ cường độ lớp in đến liên kết giữa các lớp.
- Phân định trách nhiệm: như trường hợp AMTG, hãng máy không thay được kỹ sư kết cấu và đơn vị thi công.
- Kết hợp thay vì thay thế: Matthäi chỉ in tường, móng và mái vẫn làm truyền thống. Đây là lộ trình hợp lý cho nhà thầu Việt.
Góc nhìn từ xưởng in 3D
Dù in ở quy mô nhỏ hơn nhiều, những vấn đề chúng tôi gặp hằng ngày giống hệt máy in nhà: lớp sau có bám tốt lớp trước không, phần nhô ra có sập không, tốc độ in có khớp với thời gian đông kết không. Bước đi khả thi lúc này với kiến trúc sư và nhà thầu Việt là in mô hình tỉ lệ để thử hình khối và đường chạy đầu in, rồi in cấu kiện nhỏ như gạch trang trí, chậu cây, ghế công viên trước khi bàn tới tường chịu lực.
Đồng hành cùng kiến trúc sư và nhà thầu
CT3D Group nhận in mô hình kiến trúc, sa bàn và cấu kiện thử nghiệm bằng nhiều công nghệ in 3D, đồng thời quét 3D hiện trạng công trình để dựng mô hình số. Kỹ sư CT3D có thể cùng bạn kiểm tra hình khối và đường chạy in trước khi đưa ý tưởng ra công trường.
Sinh viên kiến trúc, xây dựng muốn làm chủ thiết kế cho sản xuất đắp lớp có thể tham khảo các khóa học thiết kế và vận hành in 3D tại In3D.edu.vn, hoặc trao đổi với đội ngũ in 3D mô hình kiến trúc của CT3D Group.
Thi công mô hình, chi tiết khổ lớn bằng in 3D: CT 3D – in 3D công nghiệp.
Nguồn tham khảo: 3D Printing Industry (12/10, 14/10/2026), VnExpress (5/2/2026).
Nguyễn Cường tổng hợp
Câu hỏi thường gặp
Máy in nhà 3D bê tông hoạt động theo nguyên lý nào?
Máy in nhà 3D đùn hỗn hợp vữa bê tông chuyên dụng qua đầu phun và đắp từng lớp theo đường chạy được lập trình từ mô hình số. Lớp sau được đặt lên khi lớp trước đã đủ cứng để đỡ tải nhưng vẫn còn khả năng liên kết. Máy có thể là dạng giàn (gantry) bao quanh công trình hoặc cánh tay robot di chuyển trên công trường.
Tường in 3D có cần cốt thép không?
Có, trong phần lớn công trình chịu lực, tường in 3D vẫn cần cốt thép hoặc giải pháp gia cường tương đương. Thông thường thép được đặt vào các khoang rỗng giữa hai vách in rồi đổ bê tông lấp đầy, hoặc chèn lưới, thanh thép giữa các lớp in. Phương án cụ thể do kỹ sư kết cấu tính toán theo tải trọng và quy chuẩn áp dụng.
Vật liệu dùng để in nhà 3D khác gì bê tông thông thường?
Vữa in 3D được phối trộn để vừa đủ chảy qua đầu phun, vừa giữ được hình dạng ngay sau khi đùn mà không sụp. Hỗn hợp thường dùng cốt liệu hạt nhỏ, phụ gia điều chỉnh thời gian ninh kết và độ dẻo. Vì vậy không thể lấy bê tông trộn sẵn thông thường đưa thẳng vào máy in.
In 3D bê tông có tiết kiệm hơn xây gạch truyền thống không?
Câu trả lời phụ thuộc vào quy mô và thiết kế. In 3D có lợi thế rõ ở các hình khối cong, công trình lặp lại số lượng lớn và nơi thiếu nhân công, nhưng chi phí máy, vật liệu chuyên dụng và đội vận hành khá cao. Với nhà ở nhỏ, hình học đơn giản, phương pháp truyền thống vẫn thường cạnh tranh hơn.
Kiến trúc sư muốn thử ý tưởng in 3D công trình nên bắt đầu từ đâu?
Nên bắt đầu bằng mô hình tỉ lệ in 3D để kiểm tra hình khối, phần nhô, đường chạy đầu in và khả năng tự đỡ của tường. Bước tiếp theo là in các cấu kiện nhỏ không chịu lực như gạch trang trí, chậu cây, vách che nắng. CT3D Group nhận in mô hình kiến trúc và tư vấn kỹ thuật qua Hotline/Zalo 0975 008 728.
